BM'den okuma yazma seferberliği


Birleşmiş Milletler, eğitimin küresel sorunlar için ne denli önemli olduğunu kamuoyunun ve hükümetlerin bilincine yerleştirmek için, 2003 ile 2012 arasında geçecek 10 yıllık süreyi Dünya Okuma Yazma Dönemi ilan etti.

BM'nin tahminlerine göre dünyada okuma yazma bilmeyenlerin sayısı 860 milyonu geçiyor. Temel eğitim eksikliği özellikle güney yarımkürede ülkelerin kalkınması önündeki en önemli engellerden. Ancak okuma-yazma bilmeme sadece kalkınmakta olan toplumların sorunu değil. Gelişmekte olan ülkelerin yanısıra sanayi toplumlarında da okuma yazma bilmeyenlerin sayısı sanılandan çok daha yüksek.

Çoğunluğu kız olmak üzere 100 milyondan fazla çocuk için eğitim göremiyor. 150 milyon çocuk ise eğitimini yarıda kesmek zorunda kalıyor. Okuma yazma bilmeyen genç ve yetişkinlerin büyük bölümü, en yoksul ve en kalabalık ülkelerde yaşıyor. Bu soruna en sık Güney ve Doğu Asya, Arap dünyası ve Afrika'da Sahra Çölü'nün güneyinde kalan bölgelerde rastlanıyor. Okuma yazma bilmeyenlerin çok olması ve eğitim düzeyinin düşüklüğü, bu bölgelerin kalkınması önündeki en önemli engellerden.

UNESCO'nun 2002 Eğitim Raporu'na göre, özellikle Afrika'da durum ciddiyetini koruyor. Sahra Çölü'nün güneyindeki bölgelerde özellikle AİDS, eğitim sistemine çok ağır bir darbe vuruyor. Hastalanan veya ölen öğretmenler büyük bir boşluk oluştururken, anne babası hastalanan çocukların çoğu, ailenin geçimini sağlamak için çalışmak zorunda kalıyor ve okul eğitimini yarıda kesiyor.

Almanya Okuma-Yazma Birliği'nden Jürgen Genuneit, okuma-yazma bilmemenin, kalkınmakta olan ülkeler dışında da önemli bir sorun olduğuna belirtiyor. Sorunun küresel olduğunu söyleyen Genuneit, “Bu sorun en bariz olarak ABD'de göze çarpıyor. Her beş Amerikan vatandaşından biri 'Amerika' kelimesini okuyamıyor. Almanya'da da okuma-yazma bilmeyenlerin sayısının 4 milyonu geçtiğini tahmin ediyoruz. Bu da 15 yaşın üzerindeki nüfusun yüzde 6,3'üne denk geliyor, yani her 16 Alman'dan biri okuma-yazma bilmiyor” dedi.

UNESCO'nun tahminlerine göre, ciddi bir şekilde çaba gösterilmezse 2015 yılında okuma-yazma bilmeyenlerin sayısı yaklaşık 800 milyon olacak. 1990 ile 2001 yılları arasında varlıklı ülkelerin, eğitim için yaptığı uluslararası yardımda yüzde 16'lık bir düşüş kaydedildi. UNESCO, 10 yıl sürecek Dünya Okuma-Yazma Seferberliği kapsamında bu eğilimi değiştirmek için uluslararası bir eylem planı hazırladı.

 geriye...