MİTOLOJİ VE MİTOS TÜRLERİ

Mitoloji : Efsane bilimi anlamına gelir. Mitleri, doğuşlarını, anlamlarını yorumlayan, inceleyen bilim dalıdır.Yani ilkel insanların ve insan üstü varlıkların başından geçen masalsı olayları inceler. Her ulusun, her ülkenin tarihi; çeşitli efsaneleri, destanları, kahramanlık öykülerini, inanç sistemini, tanrılarını, insanlarını, masallarını, söylencelerini barındırır.

MİTOS VE TÜRLERİ

Geleneksel olarak yayılan veya toplumun hayal gücü etkisiyle biçim değiştiren, tanrı, tanrıça, evrenin doğuşu ile ilgili hayalî, alegorik bir anlatımı olan halk hikâyesi, mitos. Mitos, belli bir durumun yarattığı insan düşgücünün, imgeleminin ürünü olup, belli bir iş yapma niyetini gösterir.

Mitosların İşlevlerine göre türleri:

Ritüel Mitosları: Ritüel, tören demektir. Nil ve Dicle-Fırat vadilerinde, tarımsal temellere dayanan oldukça gelişmiş kent uygarlıklarında yaşayan insanların, ritüel(tören) adını verdiğimiz incelikli bir etkinlik biçimi yaratmışlardır. Ritüel, yalnızca eylemlerden oluşmuyor, onlara sözler, şarkılar, efsunlar eşlik ediyor. Başka bir deyişle, ritüel, Yunanlıların dromenon(dram) adını verdikleri "yapılan" eylemler bölümüyle, muthos(öykü) adıyla adlandırılan "söylenen" sözler bölümünden, yani mitos (mit) bölümünden oluştu.

Ritüelde mitos, oynanmakta olunan oyunun öyküsünü anlattı; belirli bir durumu betimledi; ne var ki bu öykü, izleyici kitlesini eğlendirmek için söylenen sözler değildi; öykü, sözlerle bir güç, bir erk yaratılması için söylendi.

Ritler, insanı, kendi sınırlarını aşmaya zorlar; onu, tanrıların ve mitsel kahramanların yanında yer almak zorunda bırakır; bundaki amaç, onların eylemlerini insanın da yapabileceği ve bir anlamda arınmasına ve kendini tanımasına yol açacağıdır. Mit, doğrudan ya da dolaylı olarak insanın yücelmesini ve kendi sınırlarını, koşullanmalarını aşmada yardımcı olur.

Orijin Mitosları: Bu mitos türü daha çok  " Etiolojik mitos " olarak adlandırılır. Bir göreneğin, bir adın ya da bir nesnenin nasıl doğduğunu imgesel olarak açıklar.  

Kült Mitosları: İsrail dininin gelişmesi sırasında doğmuş bir mitos biçimidir. İsrail toplumunun içine en derin biçimde sinmiş tarih geleneklerinden biri, halkın Mısır tutsaklığından kurtuluşunun anılmasıydı. Mitos, bu biçimi ile de bir durumu betimlemekte, bu böylece söz konusu durumun sürmesini sağlama işlevine sahip olmakla beraber, artık bu işlevleri sihirsel bir güçle değil, fakat moral güç kanalıyla yerine getirmeye çalışmaktadır.İsrail rahipleri, toplum önünde tarihlerinin odak noktası olabilecek bazı olayları şarkı biçiminde okurlar, bu okuyuşlar  halkın, rahiplerinin söylediklerine yanıt niteliğindeki birlikte okuyuşları ile devam eder.

Prestij Mitosları: Bir halk kahramanının doğuşuna ve yaptıklarına bir gizem ve tanrısallık havası verilmektir.

Eskatalogya Mitosları: Eskatalogya, bu dünya yaşamının sonu ve öteki dünya yaşamı ile ilgili konuların genel adıdır. Özellikle Yahudi ve Hristiyan düşünüşünün karakteristik bir öğesini oluşturur. Eskatoloji, bir gelecek kozmogonisinin ön belirtisinden başka birşey değildir. Habercilerin yazılarında, bu dünya düzeninin bir genel yıkım (katastrofi) ile sona ereceği düşüncesi önemli bir yer tutar. Ancak her eskatoloji şu olgu üzerinde durur; Yeni yaratılış bu dünya kesin olarak ortadan kaldırılmadıkça gerçekleşemez. Gerçek anlamda yeni birşeyin başlayabilmesi için, eskinin  kalıntı ve yıkıntılarının tümüyle yok olması gerekir.             

SÜMER MİTOLOJİSİNDEKİ TANRIÇALAR

ANA TANRIÇA:  ARURU, NİNMAH, NİNHURSAG, NİNTU

AŞK VE DOĞURGANLIK TANRIÇASI , VENÜS TANRIÇASI:  İNANNA

TAHIL TANRIÇASI:  AŞNAN

YER TANRIÇASI:  Kİ

YERALTI TANRIÇASI:  EREŞKİGAL

YAZI VE ÖĞRENİM TANRIÇASI:  NİDABA

RÜYA YORUMLAMA TANRIÇASI:  NANŞE

İÇKİLER TANRIÇASI:  NİNKASİ

HASTALIKLARI İYİ EDEN TANRIÇA:  BAU

AY TANRIÇASI:  NİNGAL - NİNLİL

ADALET TANRIÇASI:  NANŞE